Herindeling in Nederland

Op dit moment vinden er veel gemeentelijke herindelingen plaats. Dat betekent in het algemeen dat een aantal gemeenten met elkaar fuseren. Soms ligt het initiatief bij de gemeenten zelf omdat zij de voordelen zien van de samensmelting. Ook gebeurt het dat de provincie de procedure in gang zet. Het laatste is het geval voor Huizen, Laren en Blaricum.

Dat roept veel weerstand op bij inwoners en politiek door onderstaande factoren:

  • er wordt een beslissing van bovenaf opgelegd;
  • mensen hebben niet het gevoel dat er naar hen geluisterd wordt;
  • mensen herkennen de argumenten niet die de provincie aangeeft voor de fusie;
  • mensen zijn bang voor het verlies van de eigen cultuur en gemeentelijke regelingen.

 

Is de fusie goed of slecht voor Huizen?

Los van de weerstand: wat vind ik hiervan? Is de fusie goed of slecht voor Huizen? Best lastig daar een mening over te vormen. Het idee van ‘groot is altijd beter’ spreekt me niet aan. Wat ik wel belangrijk vind, is dat de ‘macht’ evenwichtig verdeeld is en de afstand tussen gemeente en inwoners klein blijft. Huizen heeft bestuurskrachtig en financieel gezien alles op orde. Daar ligt geen noodzaak voor een fusie. Dus ben ik tegen de fusie? Aan de andere kant…… het argument dat kleine gemeenten niet voldoende gewicht in de schaal kunnen leggen als gesprekspartner ten opzichte van bijvoorbeeld Amsterdam, Amersfoort en Utrecht begrijp ik goed. De inrichting van Nederland (snelwegen, natuur, openbaar vervoer, woningbouw) kan niet meer door gemeenten zelf georganiseerd worden. Belangen van inwoners overstijgen de gemeentegrenzen op tal van terreinen. Daar is samenwerking en afstemming voor nodig. Daarvoor zijn gelijkwaardige partners voor nodig. En dat is Huizen niet ten opzichte van de hiervoor genoemde grotere gemeenten. Dus ben ik voor de fusie?

 

Vergelijkbare situatie

Het houdt me bezig. Daarom volg ik het nieuws over de gemeentelijke herindelingen. In De Correspondent staat een artikel dat mijn aandacht trekt. Omdat het ook gaat over een door de provincie geïnitieerde fusie van 3 gemeenten. Het gaat om de gemeenten Groningen, Haren en Ten Boer. Vooral Haren heeft veel moeite met de voorgenomen fusie. De gemeente Haren wil niet fuseren omdat zij:

  • de provinciale argumenten voor de fusie absoluut niet herkennen;
  • een te grote macht vanuit de provincie ervaren;
  • er teveel op de informatie van de provincie vertrouwd wordt;
  • dit een slechte ontwikkeling vinden voor de democratie door de te grote macht en invloed van de provincie.

Inwoners en politici van de gemeente Haren  maken er werk van. Er wordt een raadgevend referendum georganiseerd. 74,1% van de Harense inwoners is tegen de voorgenomen fusie (het opkomstpercentage was 74,5%). Dat is een duidelijk signaal. Daarnaast zoeken zij de publiciteit, op sociale media en met artikelen in lokale en landelijke kranten en in De Correspondent.  In de hoop dat de genoemde bezwaren herkend worden door de Tweede Kamer die op 24 april over het wetsvoorstel stemt.

 

Hoe loopt het af?

Vooral het tweede en derde argument, over de uitholling van de democratie door de te grote macht van de provincie, maakt me nieuwsgierig naar de behandeling van dit wetsvoorstel in de Tweede Kamer. Die uitspraak is relevant voor de opgelegde fusie van Huizen, Laren en Blaricum. Als de Tweede Kamer het wetsvoorstel voor de gemeentelijke herindeling voor de drie Groningse gemeenten op 24 april afwijst, biedt het mogelijkheden voor Huizen om zelfstandig te blijven. Als het wetsvoorstel wordt aangenomen, geeft het weinig hoop op een zelfstandig Huizen. En….. het wetsvoorstel wordt met een meerderheid aangenomen. De Eerste Kamer beslist voor de zomer over het voorstel maar er is niets waaruit blijkt dat de Eerste Kamer een andere mening heeft.

 

En nu voor Huizen?

Naar Huizen is de provincie heel duidelijk: zij willen dat er een fusie komt met Laren en Blaricum. Het aannemen van het wetsvoorstel voor Groningen, Haren en Ten Boer laat zien dat de Tweede Kamer meegaat in de voorstellen van de provincie. Ondanks het verzet vanuit de gemeente zelf. De wens van de gemeente blijft ondergeschikt aan die van de provincie. Of je het er nu mee eens bent of niet: het biedt weinig kans voor Huizen om de zelfstandigheid te behouden. Daarom is het nu belangrijk om te zorgen voor een goede voorbereiding van de fusie door aandacht voor het samenbrengen van beleid, cultuur en werkwijzen.

Mijn voorstel is: ga op korte termijn met Laren en Blaricum koffie drinken en in gesprek. Zorg dat we regie houden over het proces om tot een fusie te komen.

Foto van Nathan Dumlao via Unsplash